Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda yazmak gerekir, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak hatayı azaltır çünkü gürültülü ortamlarda hafif notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak hem de ölçütleri önceden netleştirmek işin temeli olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbirini destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp hüküm vermek kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla yumuşak ve net başlar elbette bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü gerçek karakter genellikle bu kısımda saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla yükselir ama notalar koyulaşır ve genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür nitekim bu sebeple yavaş gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı arttığından acımsı notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç sağlar. Evrelerin sınırı genellikle keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek ısıyı yükseltir hem de tadı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir belli belirsiz notayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. On beş dakikalık puro gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır hem de sonradan okunduğunda neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç çekiş yapmak şarttır diğer taraftan yarım puanlar yazmak gereksiz bir karmaşa yaratır. Skalayı her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası en çok tercih edilen değerdir, zira ılımlı aromalar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu yüzden yanış çizgisinin eşit gitmesini da gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin tonlar çabuk öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı artışı çok daha hızlıdır. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz yanma hızı de tadı doğrudan değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha serin akar ama notalar daha geç belirir hem de bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu dengesizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı yapar ama gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda tadarken önce inceyi sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun aroma hafif olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan algılanır: damaktaki tat ile burnun yakaladığı koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı yazmak iyi olur bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir örneğin ılık bir soluk kokuyu çok zengin açar. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını belirgin verir üstelik nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk de fındıksı notayı daha hızlı bırakır sert bir çekiş de narin notaları siler. Yoğunluk dilde zayıf ama burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar için önce koku yoluyla gelen ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil tarafı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün arasında deneme yapıyorsanız bu önlem daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce oda sıcaklığında bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir damak en güçlü notayı bile soluk hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar damağı uyuşturur hem de aroma hissini düşürür. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı korur gerçekten yoğun şekerli içecekten sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde sade çay da düşünülebilir; asıl mesele seçimin şekersiz kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk ölçüsünde yanış kısa sürdüğünden aroma dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de kakao tonunu çabucak gösterip biter zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk notu oluşturur bu nedenle not almayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Boy küçüldükçe aroma katmanı daralır, ama güç algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını büyük boy notlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bölüm açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda güvenilir bir fikir vermez demek ki her tadım bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ile saat izlenimi etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri açmak işe yarar aksi takdirde benzer aromalar defalarca yeniden öğrenilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası değişiyor mu görülür üstelik aynı çubuğa dönüp göz atmak gelişimi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Tarih, çubuk adı ile not tabloya girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar sonradan okunduğunda ilginç farklar barındırır. Notlar birbirinden iki basamaktan çok fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin sedir tonu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. Sonradan okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk de notaların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde hareket göstermek mecburiyetinde olmaz. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını belirgin verebilir örneğin sert bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem notasını yüksek tutar üstelik dolgun bir içim aromasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet verebilir aksi durum de geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı dolgunlukta iki çubuk içinde yoğunluk farkı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve düzenli kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar şekillendirir yani en sağlam değerlendirme koşulları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir havada çubuk çabuk yanar böylece keskin tonlar öne geçer bu sebeple ortam şartlarını da deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de çekiş tıkanır ve lezzet silikleşir ısı ise tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen başka bir değişkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım daha doğru okunur tadım anı planlarken bunu hesaba katın. Temiz hava odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku de koku duyusunu bozar oysa gerçek neden çoğu zaman odadaki nem ya da esinti olur. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki çubuğun aroması hatalı okunabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı çok sertse kül yapısı şaşar.